Rate this post
تصفیه فاضلاب دامپروری

تصفیه فاضلاب دامپروری

جدول۱: سرانه تولید فاضلاب دامپروری در ایران
ردیف منشا تولید فاضلاب
>واحد مقدار سرانه
(لیتر)
نوع دام نوع پرورش
سطح بهداشت
۱ گاو شیری بالا راس دام ۱۰۰
۲ متوسط راس دام ۶۰

۱- حجم فاضلاب

تصفیه فاضلاب دامپروری حجم فاضلاب دامپروری­ها معمولاً بستگی مستقیمی به مقدار نوع دام، روش نگهداری، سیستم شیردوشی و سطح بهداشت دارد. البته بهترین معیار برآورد مقدار فاضلاب، میزان آب مصرفی است که پس از مصرف به فاضلاب تبدیل می­شود.

چنانچه اطلاعات کافی در خصوص مقدار آب مصرفی که -مستقیماً به فاضلاب تبدیل می­شود- در دسترس نباشد، حجم فاضلاب تولیدی را می‌توان با در نظرگرفتن سرانه تولید فاضلاب برای ازای هر رأس دام محاسبه نمود.
در جدول ۱ سرانه تولید فاضلاب در شرایط مختلف آمده است. برای محاسبه حجم فاضلاب روزانه کافی است تعداد دام­ها را در مقدار سرانه تولید فاضلاب ضرب نمود.

۲- کیفیت فاضلاب

مواد خارجی که طی فعالیت­های یک دامپروری وارد آب می­شوند عمدتاً شامل فضولات دام، شیر و مواد معدنی معلق مانند خاک و مواد معدنی محلول مانند

نمک و مواد شوینده (دترجنت­ها) می­باشند. نمونه­ ای از آنالیز کیفیت فاضلاب دامپروری در جدول ۲ آمده است.

۳- فرآیند تصفیه فاضلاب دامپروری

انتخاب فرآیند تصفیه یکی از مهمترین بخش­های طراحی یک سیستم تصفیه فاضلاب می­باشد

که هرگونه اشتباه در آن باعث هدررفت هزینه­ های مالی و زمانی انجام شده می­شود.

مهمترین عوامل موثر در انتخاب فرآیند تصفیه عبارتند از:

  1. حجم فاضلاب
  2. غلظت هریک از آلاینده­ ها به خصوص دو شاخص مهم BOD5و COD
  3. نسبت BOD5به COD
  4. راندمان مورد نیاز جهت تصفیه
  5. سهولت راهبری و بهره­ برداری از سیستم
  6. نوسانات کیفی و کمی در تولید فاضلاب
  7. هزینه ساخت، راهبری و بهره برداری از سیستم

از آنجائیکه بخشی از مواد آلاینده فاضلاب از قبیل فضولات دام و ذرات خاک و رس بصورت معلق بوده و قابلیت ته­ نشینی یا شناورشدن بر روی سطح را دارند، لذا به منظور کاهش بار وارده بر واحدهای بعدی تصفیه بهتر است که ابتدا از یک سپتیک تانک استفاده نمود.

بدین ترتیب بخش عمده­ ای از ذرات معلق طی فرآیند ته­ نشینی و شناوری بصورت فیزیکی و با هزینه کمتر و سهولت بیشتر از فاضلاب جدا می­شوند.تصفیه فاضلاب دامپروری به علاوه حجم نسبتاً زیاد سپتیک تانک باعث می­شود که عملیات یکنواخت سازی فاضلاب

از لحاظ حجم و کیفیت به خوبی انجام شده و فاضلاب خروجی از سپتیک تانک با کیفیت و حجم نسبتاً ثابتی به واحدهای بعدی هدایت شود. به عبارت دیگر سپتیک تانک علاوه بر حذف ذرات معلق قابل ته­ نشینی و بخشی از ذرات درشت چربی و روغن­، عملیات یکنواخت‌سازی فاضلاب را از لحاظ کیفیت و کمیت نیز به انجام می­رساند.

شکل ۱: نمای کلی فرآیند تصفیه فاضلاب­ دامپروری گاو شیری

تصفیه فاضلاب دامپروری

همچنین وجود شرایط مناسب برای رشد برخی باکتری­ها و میکروارگانیسم­ها در لجن تجمع یافته و ته ­نشین شده در سپتیک تانک، باعث انجام برخی

فرآیندهای بیولوژیکی در تصفیه فاضلاب شده بطوریکه راندمان سپتیک تانک در تصفیه فاضلاب­های دامپروری برای شاخص‌­های BOD5 و CODمعمولاً به ۴۰-۳۵

درصد و برای شاخص TSS به ۶۰ درصد می­رسد. در مواردی که واحدهای بعدی تصفیه در ارتفاع بالاتری نسبت به سپتیک تانک قرار گرفته  از مخزن دوم

سپتیک تانک می­توان برای پمپاژ فاضلاب استفاده کرد.

در مرحله بعد با توجه به آنکه بخش عمده­ ای از آلاینده­ های فاضلاب‌های تولیدی دامپروری­ها را موادآلی تشکیل می­دهند که توسط میکروارگانیسم­ها

قابل تجزیه می­باشند، لذا استفاده از فرآیندهای بیولوژیکی مطرح می­گردد. چراکه تجربیات عملی و دانش تصفیه نشان داده است که وقتی نسبت BOD5به COD  بیش از ۰/۵۰ باشد، استفاده از روشهای بیولوژیکی تصفیه فاضلاب با توجه به کارایی بالای آنها اولویت دارد.

تصفیه فاضلاب دامپروری

این درحالی است که این نسبت در فاضلاب‌های دامپروری­­ها در محدوده ۰/۶۰ –۰/۵۵ قراردارد که نشان می­دهد که استفاده از روشهای بیولوژیکی کارایی  مطلوبی خواهد داشت.
اما چون غلظت BOD5 فاضلاب­ در این مرحله معمولاً کمتر از ۱۰۰۰ میلیگرم در لیتر است، استفاده از فرآیندهای بی­­هوازی که در غلظت­های بالا کارایی دارند،

تأثیر قابل توجهی در فرآیند  تصفیه نداشته و بهتر است که برای دستیابی به یک سیستم تصفیه کارا و کم­ هزینه ­از فرآیندهای هوازی بیولوژیکی برای تصفیه این نوع فاضلاب­ها استفاده نمود.

البته اگر حجم فاضلاب روزانه بیش از ۵۰۰ مترمکعب در شبانه روز باشد استفاده از روشهای بی­هوازی باعث کاهش هزینه­ های سیستم تصفیه فاضلاب خواهد گردید.
از میان روشهای هوازی بیولوژیکی برای تصفیه فاضلاب دامپروری­ها فرآیند لجن فعال با هوادهی گسترده پیشنهاد می­شود. بدین ترتیب فاضلاب خروجی

سپتیک تانک وارد مخزن هوادهی شده و در آنجا با انجام هوادهی، اکسیژن موردنیاز میکروارگانیسم­ها و باکتری­ها برای انجام فعالیتهای بیولوژیکی تأمین

می­گردد.

در مخزن هوادهی باکتری­ها بخش عمده­ ای از مواد آلی را جذب خود کرده به کمک واکنش­های بیوشیمیایی درون خود به سلول­های جدید و انرژی تبدیل کرده و باعث تصفیه فاضلاب می­شوند.

مخلوط فاضلاب و باکتریها به مخزن ته­ نشینی (زلال سازی) هدایت شده ودر آنجا با کمک نیروی ثقل، توده باکتری و میکروارگانیسم­ها از آب جدا می­شود.

بخشی از این توده باکتری (لجن بیولوژیکی) برای ادامه فرآیند­های تصفیه بیولوژیکی به مخزن هوادهی برگشت داده می­شود که به همین سبب به این روش لجن فعال می­گویند.

تصفیه فاضلاب دامپروری

مازاد لجن نیز به هاضم لجن انتقال می­یابد. گاهی مقداری از باکتری­ها به دلایل مختلف در مخزن ته­ نشینی ثانویه ته­ نشین نشده و از آن خارج شده و همراه با پساب از سیستم بیرون می­روند. به منظور جلوگیری از بروز هرگونه مشکل ناشی از آنها در اغلب موارد از یک سیستم گندزدایی (ضدعفونی) برای حذف آنها استفاده می­شود.
در شکل ۱ فرآیند کلی تصفیه فاضلاب­های دامپروری­ها نشان داده شده است.

 


0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

Avatar placeholder

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *